Esselamu aleyküm ve rahmetullahi ve berekatühü kardeşlerim. Bugün, gönüllerimizi huzurla dolduran, ruhlarımıza şifa bahşeden, günahlarımıza af vesilesi olan mübarek Ramazan ayının derinliklerine ineceğiz. Yirmi yılı aşkın süredir İlahiyat Fakültesi kürsülerinden sizlere seslenen bir hocaefendiniz olarak, bu kutlu ayın sadece kuru bir açlık ve susuzluktan ibaret olmadığını, bilakis nefsi terbiye etmenin, maneviyatı zirveye taşımanın ve Rabbimize en yakın olduğumuz anları yaşamanın eşsiz bir fırsatı olduğunu hep vurguladım. Peki, Ramazan ayının önemi ve fazileti neden bu kadar büyük? Gelin, bu mübarek ayın Kur'an ve Sünnet ışığında ne anlama geldiğini, hayatımıza hangi değerleri kattığını birlikte tefekkür edelim.
Ramazan Ayının Önemi: Kur'an-ı Kerim'in İnzali ve Bin Aydan Hayırlı Kadir Gecesi
Kardeşlerim, Ramazan ayının en büyük şeref kaynağı, âlemlere rahmet olarak gönderilen Kur'an-ı Kerim'in bu ayda indirilmeye başlanmış olmasıdır. Rabbimiz Teala, Bakara Suresi'nin 185. ayetinde şöyle buyurur: "Ramazan ayı, insanlara yol gösterici, doğrunun ve doğruyu eğriden ayırmanın açık delilleri olarak Kur'an'ın indirildiği aydır." Bu ayet-i kerime, Ramazan'ın Kur'an ile olan derin bağını bizlere açıkça göstermektedir. Tefsir alimlerimizden İmam Taberî (rh.a.), bu ayeti açıklarken Kur'an'ın insanlık için bir 'hidayet' rehberi ve 'furkan' yani doğruyu yanlıştan ayıran bir ölçü olduğunu vurgular. İmam İbn Kesîr (rh.a.) ise, Allah Teala'nın bu mübarek ayı, Kelam-ı Kadim'i indirmekle şereflendirdiğine dikkat çeker. Fahreddin Râzî (rh.a.) de, Kur'an'ın bu ayda indirilmesinin, Ramazan'ın manevi arınma ve kalbi diriliş için ne denli uygun bir zemin hazırladığını işareten belirtir. Kurtubî (rh.a.) ise, Kur'an'ın Ramazan'da levh-i mahfuzdan dünya semasına topluca indirildiğini, oradan da peyderpey Cebrail (a.s.) vasıtasıyla Hz. Peygamber'e (s.a.v.) vahyedildiğini ifade eder, ki bu da Ramazan'ın Kutsal Kitabımızla olan bağını daha da pekiştirir.
Kur'an'ın Nüzul Sebebi ve Ramazan İlişkisi
Kur'an-ı Kerim'in nüzul süreci, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) 40 yaşında Hira Mağarası'nda inzivaya çekildiği bir Ramazan ayında, Cebrail (a.s.) aracılığıyla "Oku!" emriyle başlamıştır. Bu ilk vahiy, Alak Suresi'nin ilk beş ayetiydi. Bu olay, sadece Hz. Muhammed'in (s.a.v.) peygamberliğinin başlangıcı değil, aynı zamanda insanlık tarihi için yeni bir dönüm noktasıydı. Ramazan'ın bu denli önemli olmasının temelinde, insanlığı karanlıklardan aydınlığa çıkaran ilahi kelamın bu ayda inmeye başlaması yatar. Kur'an, sadece bir okuma kitabı değil, aynı zamanda bir yaşam rehberidir. Ramazan ise, bu rehberle bağımızı güçlendirme, onu anlama ve hayatımıza tatbik etme ayıdır. Medenî bir sure olan Bakara 2:185'in iniş sebebi, orucun farz kılınması ve Ramazan ayının önemi hakkında müminlere bilgi vermektir. Mekkî olan Kadir Suresi ise, Kur'an'ın indirildiği gecenin ululuğunu ve faziletini bildirmek üzere inmiştir.
Ayrıca, Ramazan ayının içinde bin aydan daha hayırlı olan Kadir Gecesi bulunur. Rabbimiz Kadir Suresi'nde bu geceyi şöyle anlatır: "Şüphesiz, biz onu (Kur'an'ı) Kadir Gecesi'nde indirdik. Kadir Gecesi'nin ne olduğunu sen bilir misin? Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır. Melekler ve Ruh (Cebrail) o gecede Rablerinin izniyle her türlü iş için iner de iner. O gece, tan yerinin ağarmasına kadar bir esenliktir." (Kadir 97:1-5) Bin ay, yaklaşık 83 yıla tekabül eder kardeşlerim. Yani ömür boyu yapılacak ibadetlerden daha faziletli bir geceden bahsediyoruz. Bu, Allah'ın bizlere bahşettiği eşsiz bir lütuftur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) de bu gecenin faziletine işaret ederek şöyle buyurmuştur: "Kim Kadir Gecesi'ni inanarak ve sevabını umarak ihya ederse, geçmiş günahları bağışlanır." (Buhârî, Îmân, 25; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn, 175).
Kadir Gecesi'ni Nasıl Değerlendirmeliyiz?
Kadir Gecesi'nin Ramazan'ın son on günündeki tekli gecelerde aranması gerektiği rivayet edilir. Özellikle 27. gece yaygın kabul görse de, her ihtimale karşı son on günü ihya etmek en faziletlisidir. Bu gecede Efendimiz'in (s.a.v.) Hz. Aişe validemize öğrettiği şu duayı bolca okumalıyız: "Allahümme inneke afüvvün kerîmün tuhibbü'l-afve fa'fü annî." (Anlamı: Allah'ım! Sen çok affedicisin, cömertsin, affetmeyi seversin, beni de affet.) (Tirmizî, Deavât, 84). Bu geceyi:
- Bol bol Kur'an okuyarak ve anlamını düşünerek, tefekkür ederek.
- Nafile namazlar kılarak, özellikle teheccüd namazı kılarak, seccadelerimizi gözyaşlarımızla ıslatarak.
- Can-ı gönülden tövbe ve istiğfar ederek, geçmiş günahlarımızdan arınma niyetiyle.
- Bol bol dua ederek, hem kendimiz hem de tüm ümmet-i Muhammed için hayırlar dileyerek.
- İhtiyaç sahiplerine sadaka vererek, bu mübarek gecenin bereketini paylaşarak değerlendirmeliyiz.
Orucun Faziletleri: Nefsi Terbiye ve Allah'a Yakınlaşma
Kardeşlerim, Ramazan ayının en önemli ibadeti olan oruç, sadece yeme ve içmeden uzak durmak değildir. Oruç, aynı zamanda nefsi terbiye etmek, kötü alışkanlıklardan uzaklaşmak ve Allah'a daha yakın olmak için bir fırsattır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Kim inanarak ve sevabını umarak Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır." (Buhari, Savm, 6). Bir başka hadisinde ise orucun bir kalkan olduğunu şöyle ifade etmiştir: "Oruç bir kalkandır. Biriniz oruçlu iken kötü söz söylemesin, kavga etmesin. Eğer biri ona sataşır veya söverse, 'Ben oruçluyum' desin." (Buhârî, Savm, 2; Müslim, Sıyâm, 163). Bu hadisler, orucun sadece bedensel bir ibadet olmadığını, aynı zamanda ruhsal bir arınma ve ahlaki bir yükseliş vesilesi olduğunu bizlere öğretir. Rabbimiz Kur'an-ı Kerim'de orucun farz kılınma hikmetini şöyle buyurur: "Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de oruç farz kılındı. Umulur ki sakınırsınız (takvaya erersiniz)." (Bakara 2:183). Bu ayet, orucun temel amacının takvaya ulaşmak, yani Allah'a karşı sorumluluk bilincini geliştirmek olduğunu açıkça ortaya koyar.
Fıkhî Açıdan Oruç ve Mezhep Görüşleri
Orucun fıkhî hükümleri konusunda dört büyük mezhep arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır, ancak temel prensiplerde ittifak vardır. Bu farklılıklar, İslam hukukunun zenginliğini gösterir ve müminlere kolaylık sağlar:
- Niyet: Hanefî mezhebine göre, Ramazan orucu ve nafile oruçlar için niyetin geceden yapılması müstehaptır, ancak imsak vaktinden sonra öğle namazı vaktine kadar da niyet edilebilir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise, Ramazan orucu gibi farz olan oruçlar için niyetin geceden (imsak vaktinden önce) yapılması şarttır.
- Kaza ve Kefaret: Hanefî mezhebine göre, Ramazan orucunu kasten ve mazeretsiz olarak bozan kimsenin hem kazasını yapması hem de kefaret ödemesi (60 gün peş peşe oruç tutmak veya 60 fakiri doyurmak) gerekir. Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre ise, kefaret sadece cinsel ilişki ile orucun bozulması durumunda geçerlidir; diğer hallerde sadece kaza yeterlidir.
- İftar Vakti: Tüm mezheplerde iftar vaktinin güneşin batmasıyla girdiği kabul edilir. Ancak, iftarı acele etmenin sünnet olduğu konusunda Şâfiîler özellikle vurgu yapar. Sahuru geciktirmek, iftarı acele etmek sünnettir.
Oruç, aynı zamanda sabrı, şükrü ve yardımlaşmayı öğretir. Aç kalan bir insan, yoksulların halini daha iyi anlar ve onlara yardım etme isteği duyar. Bu nedenle, Ramazan ayında zekat vermek ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmek çok önemlidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Ramazan ayında esen rüzgardan daha cömert olurdu. (Buhârî, Savm, 7; Müslim, Fedâil, 50). Bu, bizlere cömertliğin ve paylaşmanın bu ayda ne kadar kıymetli olduğunu gösterir.
Ramazan Ayında Yapılması Gerekenler: İbadet, Dua ve Tevbe
Kardeşlerim, Ramazan ayı, ibadetlerin yoğunlaştığı, duaların kabul olduğu ve tevbe kapılarının sonuna kadar açıldığı bir aydır. Bu mübarek ayda yapılması gereken bazı önemli ibadetler şunlardır:
- Oruç Tutmak: Ramazan ayının farz olan ibadetidir. Sağlık mazereti veya yolculuk gibi meşru bir sebebi olmayan her Müslümanın oruç tutması vaciptir. Allah Teala, "Sizden her kim o aya ulaşırsa oruç tutsun." (Bakara 2:185) buyurarak bu ibadetin ehemmiyetini bildirir.
- Namaz Kılmak: Özellikle teravih namazı, Ramazan ayına özgü sünnet-i müekkede bir ibadettir. Cemaatle kılınması çok faziletlidir. Beş vakit farz namazlarımızı vaktinde ve huşu ile eda etmeye, nafile namazlarla da Rabbimize yakınlaşmaya özen gösterin. Namaz vakitlerine dikkat ederek tüm farz namazları vaktinde kılmaya özen gösterin.
- Kur'an Okumak ve Anlamak: Mümkünse her gün Kur'an okumaya, hatim indirmeye ve en önemlisi okuduğumuz ayetlerin anlamını, tefsirini öğrenmeye çalışın. Ramazan, Kur'an ayı olduğu için, onunla daha derin bir ilişki kurma fırsatıdır.
- Dua Etmek: Bol bol dua edin, Allah'tan af ve mağfiret dileyin. İftar vakti, sahur vakti ve Kadir Gecesi gibi mübarek zamanlarda yapılan duaların kabul olacağına dair müjdeler vardır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Üç kişinin duası reddedilmez: Oruçlunun iftar edinceye kadarki duası, adil yöneticinin duası ve mazlumun duası." (Tirmizî, Deavât, 122). İftar duası okunuşu ve anlamı hakkında bilgi alabilirsiniz.
- Zekat Vermek: Malî durumu müsait olan Müslümanlar için zekat, İslam'ın beş şartından biridir. Ramazan ayı, zekat hesaplaması ve dağıtımı için uygun bir zamandır. Fıtır sadakası (fitre) ise, Ramazan'a özgü, bayramdan önce ihtiyaç sahiplerine verilmesi gereken vacip bir sadakadır.
- Sadaka Vermek: İhtiyaç sahiplerine yardım etmek, Ramazan ayının en güzel davranışlarından biridir. Maddi imkanı olmayanlar da tebessümle, güzel sözle, hal hatır sormakla sadaka verebilir.
- Tevbe Etmek: Günahlarınızdan pişmanlık duyarak Allah'tan af dileyin. Ramazan, günahların affı için kapıların sonuna kadar açıldığı bir aydır. Samimi bir tövbe ile Rabbimize yönelmek, bu ayın en büyük kazançlarındandır.
- İtikaf: Ramazan'ın son on gününde Mescid-i Nebevî'de itikafa giren Peygamber Efendimiz (s.a.v.)'in sünnetidir. İtikaf, kişinin dünyevi işlerden el çekip bir mescitte ibadet ve tefekkürle meşgul olmasıdır. Bu, ruhsal bir inziva ve arınma fırsatıdır.
Ramazan Ayında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Orucun sadece aç ve susuz kalmak olmadığını hatırlayarak, orucumuzun maneviyatını zedeleyecek davranışlardan kaçınmalıyız:
- Gıybet ve Dedikodudan Uzak Durmak: Orucun maneviyatına en çok zarar veren davranışlardan biri gıybettir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) "Kim yalan söylemeyi ve yalanla amel etmeyi bırakmazsa, Allah'ın onun yemesini ve içmesini terk etmesine ihtiyacı yoktur." (Buhârî, Savm, 8) buyurmuştur.
- Kötü Söz ve Davranışlardan Sakınmak: Oruçlu iken daha dikkatli, nazik, hoşgörülü ve sabırlı olmaya özen gösterin. Öfke kontrolü, bu ayda üzerinde durulması gereken önemli bir ahlaki disiplindir.
- İsraftan Kaçınmak: İftar sofralarında aşırıya kaçmaktan ve yiyecekleri israf etmekten kaçının. Unutmayın ki israf, dinimizde hoş görülmeyen bir davranıştır ve Ramazan'ın ruhuna aykırıdır.
- Faydasız İşlerden Uzak Durmak: Vaktimizi boş ve faydasız işlerle geçirmek yerine, ibadet, zikir ve Kur'an okumaya ayırmalıyız.
Ramazan Ayının Toplumsal Önemi: Yardımlaşma ve Dayanışma
Ramazan ayı, sadece bireysel bir ibadet ayı değil, aynı zamanda toplumsal bir dayanışma ve yardımlaşma ayıdır. Bu ayda insanlar birbirlerine daha çok yardım eder, ihtiyaç sahiplerine destek olur ve aralarındaki sevgi ve saygı bağlarını güçlendirirler. Cuma günleri yapılan duaların bereketiyle, bu dayanışma ruhu daha da artar.
İftar sofraları, zengin-fakir, genç-yaşlı demeden insanları bir araya getirir. Bu sofralarda paylaşılan ekmek, sadece mideleri değil, kalpleri de doyurur. Zekatlar, fıtır sadakaları ve gönüllü sadakalar, toplumdaki gelir adaletsizliğini bir nebze de olsa gidermeye yardımcı olur. Oruç tutan kişi, açlık ve susuzluğu deneyimleyerek yoksulun halini daha iyi anlar, bu da empati duygusunu geliştirir ve infak etme arzusunu körükler. Bu ayda, komşuluk ilişkileri canlanır, dargınlıklar sona erer, küslükler barışa dönüşür. Ramazan, İslam ümmetinin birliğini ve kardeşliğini pekiştiren, sosyal bağları güçlendiren müstesna bir zaman dilimidir. Bu, Allah'ın bizlere bahşettiği sosyal bir rahmettir.
Ramazan Ayı ve Sağlık: Orucun Bedene Faydaları
Kardeşlerim, oruç tutmanın sadece manevi değil, aynı zamanda bedensel faydaları da vardır. Modern bilim de orucun sağlık üzerindeki olumlu etkilerini giderek daha fazla keşfetmektedir. Oruç, vücudun dinlenmesini, sindirim sisteminin rahatlamasını ve toksinlerden arınmasını sağlar. Hücresel yenilenmeyi tetikleyen 'otofaji' mekanizması, oruç sırasında daha aktif hale gelir. Bu da hücrelerin kendini temizlemesine ve yenilenmesine yardımcı olur. Kan şekeri seviyelerinin dengelenmesi, insülin direncini azaltma, kolesterol seviyelerinin iyileşmesi ve kilo yönetimine katkıda bulunma gibi faydaları bilimsel olarak gözlemlenmiştir.
Ancak, oruç tutarken sağlığımıza dikkat etmek ve doktor tavsiyelerine uymak çok önemlidir. Özellikle kronik rahatsızlıkları olanlar (diyabet, kalp hastalığı, yüksek tansiyon vb.), hamileler, emziren anneler, yaşlılar ve çocuklar oruç tutmadan önce mutlaka doktorlarına danışmalıdırlar. Sahurda dengeli ve lifli gıdalar tüketmek, iftarda ise ani ve aşırı yüklenmeden kaçınarak yavaş ve ölçülü beslenmek, Ramazan'ı sağlıklı geçirmek için hayati öneme sahiptir. Bol su tüketimi de oruç süresince dehidrasyonu önlemek adına ihmal edilmemelidir.
Ramazan Ayı ve Tarih: İslam Tarihindeki Önemli Olaylar
Ramazan ayı, İslam tarihinde birçok önemli olayın yaşandığı bir aydır. Bu olaylar, Ramazan ayının İslam dünyası için ne kadar önemli olduğunu bir kez daha göstermektedir:
- Bedir Savaşı (17 Ramazan, Hicret'in 2. yılı): İslam tarihinin ilk büyük ve dönüm noktası niteliğindeki savaşıdır. Müslümanların sayıca az olmalarına rağmen, iman ve azimle kazandıkları bu zafer, İslam'ın geleceği için hayati bir öneme sahipti.
- Mekke'nin Fethi (20 Ramazan, Hicret'in 8. yılı): Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve sahabelerin Mekke'ye silahsız girdiği ve kan dökülmeden şehri fethettiği bu olay, İslam'ın barış ve hoşgörü mesajının en güzel örneklerinden biridir.
- Hz. Ali'nin Şehadeti (21 Ramazan, Hicret'in 40. yılı): Dört Halife'nin sonuncusu, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) damadı ve amcasının oğlu Hz. Ali (r.a.) bu mübarek ayda şehit edilmiştir. Bu, İslam tarihinde derin izler bırakan acı bir olaydır.
Bu mübarek ayda, İslam tarihini okumak, geçmişimizi öğrenmek ve atalarımızın yaşadığı zorlukları anlamak, bizlere büyük bir ders verir ve geleceğe daha umutla bakmamızı sağlar. Bu olaylar, Müslümanların iman gücüyle neleri başarabileceğini ve zorluklar karşısında nasıl sebat ettiğini göstermektedir. Bizlere düşen, bu mirasın bilincinde olmak ve Ramazan'ın manevi iklimini bu kahramanlıklarla birlikte tefekkür etmektir.
Ramazan Ayı Boyunca Zikirmatik Kullanmanın Önemi
Ramazan ayının manevi atmosferinden en iyi şekilde faydalanmak için zikirmatik uygulamasını kullanabilirsiniz. Zikirmatik, namaz hatırlatmaları, tesbih çekme ve dua koleksiyonları gibi özellikleriyle ibadetlerinizi daha düzenli ve bilinçli bir şekilde yapmanıza yardımcı olur. Bu mübarek ayda zikirmatik kullanarak maneviyatınızı artırabilir ve Allah'a daha yakın olabilirsiniz.
Pratik Uygulama: Ramazan Sonrası Maneviyatı Sürdürmek
Kardeşlerim, Ramazan ayı bir eğitim kampı gibidir. Bir ay boyunca nefsimizi terbiye ettik, ruhumuzu arındırdık, ibadetlerimizi artırdık. Peki, Ramazan'dan sonra bu kazanımları nasıl sürdüreceğiz? Asıl imtihan Ramazan sonrası başlar. Bu kutlu ayda edindiğimiz güzel alışkanlıkları, oruç bittikten sonra da hayatımıza tatbik etmeliyiz. Kur'an ile olan bağımızı koparmamalı, her gün belli bir miktar okumaya ve anlamaya devam etmeliyiz. Namazlarımızı vaktinde kılma hassasiyetimizi korumalı, nafile ibadetlere devam etmeliyiz. Özellikle Pazartesi ve Perşembe oruçları gibi sünnet oruçları tutarak oruç disiplinimizi canlı tutabiliriz. Şevval ayında tutulan altı gün orucunun, tüm yıl oruç tutmuş gibi sevap kazandıracağı müjdesini unutmamalıyız. (Müslim, Sıyâm, 204). Ramazan'da yoksullara uzattığımız yardım elini çekmemeli, sadaka ve zekat bilincimizi sürdürmeliyiz. Gıybetten, kötü sözden uzak durma çabamızı devam ettirmeli, helal rızık peşinde koşma gayretimizi artırmalıyız. Ramazan, bize ömür boyu sürecek bir manevi yol haritası sunar. Bu haritayı takip etmek, dünya ve ahiret saadetimizin anahtarıdır. Unutmayın ki, Ramazan'ın Rabbi, Ramazan sonrası da Rabbimizdir ve ibadetlerimiz sadece Ramazan'a mahsus değildir.
Editörden Not: Ramazan'ı En Verimli Şekilde Geçirme Rehberi
Sevgili kardeşlerim, bir hocaefendiniz olarak sizlere Ramazan'ı en verimli şekilde geçirebilmeniz için birkaç pratik tavsiyede bulunmak isterim. Öncelikle bir Ramazan planı yapın. Bu plan, her gün ne kadar Kur'an okuyacağınızı, hangi zikirleri çekeceğinizi, ne kadar sadaka vereceğinizi ve hangi ibadetleri yapacağınızı içermelidir. Zamanınızı iyi yönetmek, bu mübarek ayın her anını değerlendirmek demektir. İftar ve sahur sofralarınızı sadece bir yemek vakti olarak değil, aynı zamanda aile fertlerinizle bir araya gelip dua ettiğiniz, şükrettiğiniz manevi anlar olarak görün. Çocuklarınızı da bu manevi atmosfere dahil edin, onlara orucun ve Ramazan'ın güzelliklerini anlatın. Oruçlu iken, sadece midenizi değil, gözünüzü, kulağınızı ve dilinizi de oruçlu tutmaya gayret edin. Boş ve faydasız konuşmalardan, kötü niyetli bakışlardan kaçının. Kendinize her gün küçük de olsa bir hedef belirleyin; belki bir sayfa Kur'an'ın mealini okumak, belki bir kişiye yardım etmek, belki de affedemediğiniz birini affetmek gibi. Ramazan, kalbimizi yumuşatma, nefsimizi terbiye etme ve ruhumuzu arındırma ayıdır. Bu fırsatı en iyi şekilde değerlendirelim ki, bayrama günahlarımızdan arınmış, huzurlu ve manevi olarak yükselmiş bir şekilde ulaşalım. Allah Teala, bizleri Ramazan'ın feyzinden ve bereketinden en güzel şekilde istifade eden kullarından eylesin. Âmin.
Kaynaklar
- Kur'an-ı Kerim
- Sahih-i Buhârî
- Sahih-i Müslim
- Câmiu't-Tirmizî
- Sünen-i Ebû Dâvûd
- Tefsir-i Taberî (Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân)
- Tefsir-i İbn Kesîr (Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm)
- el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân (Kurtubî Tefsiri)
- Mefâtîhu'l-Gayb (Fahreddin Râzî Tefsiri)
- Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları (İlmihal ve Fıkıh Kitapları)
Ramazan ayının tüm İslam alemine hayırlar getirmesi dileğiyle. Bu mübarek ayda bol bol ibadet etmeyi, dua etmeyi ve ihtiyaç sahiplerine yardım etmeyi unutmayalım. Salavat-ı Şerife okuyarak Peygamber Efendimiz'e (s.a.v.) olan sevgimizi gösterelim.
Bu yazımızı beğendiyseniz, arkadaşlarınızla ve sevdiklerinizle paylaşarak daha fazla insanın Ramazan ayının önemi ve fazileti hakkında bilgi sahibi olmasına yardımcı olabilirsiniz.
