Yunus Peygamberin Duası: Okunuşu, Anlamı ve Tefsiri

Esselamu aleyküm ve rahmetullah değerli kardeşlerim! Bugün sizlerle, Kur'an-ı Kerim'de kıssası anlatılan ve zor durumda kalanların sığındığı bir dua olan Yunus Peygamber'in duasını paylaşacağız. Bu dua, sadece Yunus Aleyhisselam'ın değil, tüm müminlerin dar zamanlarında Allah'a (CC) yönelirken okuyabileceği bir yakarıştır. Rabbimizin engin rahmetine ve kudretine sığınmanın en güzel yollarından biridir.

Bu yazımızda, Yunus Peygamber'in (AS) okyanusun derinliklerindeki çaresizliğinde yaptığı duanın okunuşunu, anlamını ve tefsirini enine boyuna ele alacağız. Ayrıca, bu mübarek duanın faziletlerine ve bizlere sunduğu derslere de değineceğiz. Unutmayalım ki, her zorlukta bir kolaylık, her sıkıntıda bir çıkış yolu vardır; yeter ki biz Rabbimize tam bir teslimiyetle yönelelim.

Yunus Peygamber'in (AS) Kıssası ve Duasının Önemi: Nüzul Sebebi ve Tarihsel Arka Plan

Yunus Peygamber (AS), Allah (CC) tarafından Ninova halkını imana davet etmekle görevlendirilmişti. Ninova, bugünkü Irak topraklarında yer alan, Asur devletinin başkenti büyük bir şehirdi. Yunus Aleyhisselam, halkını yıllarca tevhide davet etti, onları şirkten ve günahlardan sakındırdı. Ancak ne yazık ki, Ninova halkı çağrısına kulak tıkadı, iman etmeyi reddetti ve inkârlarında ısrar etti. Peygamberlerin en büyük imtihanlarından biri de budur kardeşlerim; davet ettikleri kavmin direnişi...

Kur'an-ı Kerim bu kıssayı detaylıca anlatır. Saffat Suresi'nde Rabbimiz şöyle buyurur: "Şüphesiz Yunus da gönderilmiş peygamberlerdendi. Hani o, dolu bir gemiye kaçmıştı. Orada kura çektiler, kura ona düştü. Kendisi kınanmış bir halde balık onu yuttu. Eğer o, Allah'ı tesbih edenlerden olmasaydı, elbette diriliş gününe kadar balığın karnında kalırdı." (Saffat 37:139-144). Bu ayetler, Yunus Aleyhisselam'ın kavminin iman etmemesi üzerine, Allah'ın izni olmaksızın, belki de insani bir acelecilikle şehri terk ettiğini ve bir gemiye bindiğini gösterir. Bu, peygamberlik makamının azametine rağmen, beşer olmanın getirdiği bir imtihandı. O, Rabbine karşı bir isyan içinde değildi, ancak sabırsızlıkla görev yerini terk etmesi bir 'zelle' (peygamberlere yakışmayan küçük bir hata) olarak kabul edilmiştir.

Denizde çıkan şiddetli fırtına, gemidekileri büyük bir korkuya düşürdü. Batma tehlikesiyle karşı karşıya kalınca, eski bir geleneğe göre aralarından bir 'günahkârı' denize atmaya karar verdiler. Kura çektiler ve kura tam üç kez Yunus Aleyhisselam'a çıktı. Bu durum, Yunus Aleyhisselam için ilahi bir uyarı ve imtihanın bir parçasıydı. Onu denize attılar. Allah (CC) bir balık gönderdi ve Yunus (AS) balığın karnına girdi. İşte bu karanlık ve çaresizlik içinde Yunus (AS), o meşhur duayı yaptı. Balığın karnı, denizin derinliği ve gecenin zifiri karanlığı olmak üzere üç kat karanlık içinde kalan Yunus Aleyhisselam, acziyetinin zirvesinde Rabbine yakardı. Bu an, onun için tam bir teslimiyet ve tövbe anıydı.

Bu kıssa, bizlere peygamberlerin bile imtihanlardan geçtiğini ve Allah'a (CC) sığınmaktan başka çare olmadığını gösterir. İnsanın ne kadar güçlü olursa olsun, Allah'ın kudreti karşısında aciz kaldığını, her şeyin O'nun kontrolünde olduğunu hatırlatır. Yunus Peygamber'in duası, tövbenin, teslimiyetin, tevhidin ve Allah'a (CC) olan sarsılmaz inancın en güzel örneklerinden biridir. Kalem Suresi'nde Rabbimiz, Peygamber Efendimiz'e (SAV) hitaben şöyle buyurur: "Rabbinin hükmüne sabret; balık sahibi (Yunus) gibi olma! Hani o, öfkeyle yutulmuş ve içi gamla dolu olarak Rabbine yakarmıştı. Şayet Rabbinden ona bir nimet yetişmeseydi, elbette çorak bir yere atılırdı, kınanmış bir halde." (Kalem 68:48-49). Bu ayetler, Yunus Aleyhisselam'ın tecrübesinden ders çıkarmamız gerektiğini açıkça ortaya koyar.

Yunus Peygamberin Duası Okunuşu

Yunus Peygamber'in (AS) dilinden dökülen ve Kur'an-ı Kerim'de yer alan bu mübarek duanın okunuşu şöyledir:

Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü minezzâlimîn

Bu duayı okurken, Yunus Peygamber'in (AS) o anki halini, pişmanlığını ve Allah'a (CC) olan sığınışını hissetmeye çalışalım. Unutmayalım ki, dualarımızın kabulü için kalbimizin samimiyeti çok önemlidir. Bu duanın her kelimesi, derin bir mana taşır ve okuyanın kalbine huzur verir.

Yunus Peygamberin Duası Anlamı

Yunus Peygamber'in (AS) duasının anlamı ise şöyledir:

Senden başka ilah yoktur. Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin. Şüphesiz ben zalimlerden oldum.

Bu dua, tevhidin, yani Allah'ın (CC) birliğinin ve eşsizliğinin ifadesidir. 'Lâ ilâhe illâ ente' (Senden başka ilah yoktur) cümlesi, imanın özü ve İslam'ın temel direğidir. Bu ifadeyle kul, her türlü acziyet ve çaresizlik anında bile tek sığınacağının, tek yardımcısının Allah olduğunu ilan eder. 'Sübhâneke' (Sen her türlü noksanlıktan münezzehsin) ile Allah'ın mutlak kemali, yüceliği ve her türlü eksiklikten arınmışlığı tasdik edilir. Kul, acziyetini itiraf ederken dahi, Allah'ı yüceltmekten geri durmaz. Ve nihayet, 'innî küntü minezzâlimîn' (Şüphesiz ben zalimlerden oldum) ifadesiyle, insanın kendi nefsine dönerek hatalarını kabul etmesi, işlediği kusurlardan dolayı Allah'tan af dilemesidir. Yunus Peygamber (AS), bu duasıyla kendi nefsine zulmettiğini itiraf etmiş ve Allah'a (CC) sığınmıştır. Bu, bir peygamberin bile hata yapabileceğini, ancak önemli olanın hatayı fark edip samimiyetle tövbe etmek olduğunu gösterir. Bu duanın tam bir teslimiyet ve pişmanlık ifadesi olduğunu Enbiya Suresi'nde Rabbimiz şöyle tasdik eder: "Zünnûn'u (balık sahibi Yunus'u) da an; hani o, öfkelenerek gitmişti de kendisini asla sıkıntıya düşürmeyeceğimizi sanmıştı. Derken karanlıklar içinde: 'Senden başka ilah yoktur, Sen yücesin, doğrusu ben haksızlık edenlerden oldum!' diye yalvarmıştı. Biz de duasını kabul ettik ve onu sıkıntıdan kurtardık. İşte biz, müminleri böyle kurtarırız." (Enbiya 21:87-88). Bu ayetler, duanın kabulü ve müminler için evrensel bir örnek teşkil ettiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Yunus Peygamberin Duası Tefsiri: Müfessirlerin Bakış Açısı

Yunus Peygamber'in (AS) duasının tefsirine baktığımızda, bu duanın ne kadar derin anlamlar içerdiğini daha iyi anlarız. Kıymetli müfessirlerimiz, bu duanın sadece bir sıkıntı anında yapılan bir yakarıştan öte, tevhidin, istiğfarın ve teslimiyetin en özlü ifadesi olduğunu belirtmişlerdir:

• İmam Taberî (Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân): Taberî Rahimehullah, bu duanın Yunus Aleyhisselam'ın içinde bulunduğu 'üç karanlık' (balığın karnı, denizin dibi, gecenin zifiri karanlığı) içinde samimiyetle yapıldığını ve bu samimiyetin, Allah'ın rahmetini celp ettiğini vurgular. Ona göre, duanın kabul edilmesinin temelinde, Yunus Aleyhisselam'ın Allah'ın birliğini tasdik etmesi (Lâ ilâhe illâ ente), O'nu tüm noksanlıklardan tenzih etmesi (Sübhâneke) ve kendi acziyetini, hatasını itiraf etmesi (innî küntü minezzâlimîn) yatar. Taberî, bu duanın aynı zamanda Allah'ın müminlere olan vaadinin bir tecellisi olduğunu ve sıkıntıya düşen herkes için bir kurtuluş vesilesi olduğunu belirtir.
• İbn Kesîr (Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm): İbn Kesîr Rahimehullah, bu duanın, sıkıntıya düşen herkes için bir kurtuluş vesilesi olduğunu, zira içinde Allah'ın tekliğini, yüceliğini ve kulun kendi nefsine karşı işlediği zulmü itirafını barındırdığını ifade eder. O, Enbiya Suresi'ndeki "İşte biz müminleri böyle kurtarırız" (Enbiya 21:88) ayetine atıfta bulunarak, bu duanın sadece Yunus Aleyhisselam'a mahsus olmadığını, aksine tüm müminler için genel bir ilke ve sünnet olduğunu vurgular. Balığın karnından kurtuluşunun, bu duanın bereketiyle gerçekleştiğini açıklar.
• İmam Kurtubî (el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân): Kurtubî Rahimehullah, bu duanın, tevhidin en güzel ifadesi olduğunu ve insanın Allah'a (CC) olan bağlılığını gösterdiğini ifade eder. Özellikle 'Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke' kısmının, Allah'a olan imanın ve O'nu yüceltmenin en üst düzey ifadesi olduğunu belirtir. 'İnnî küntü minezzâlimîn' ile de kulun kendi kusurlarını idrak edip Allah'tan af dilemesinin, duanın kabulü için ne kadar önemli olduğunu açıklar. Bu üçlü formülün, duayı kapsamlı ve etkili kıldığını belirtir.
• Fahreddin Râzî (Mefâtîhu'l-Gayb): Fahreddin Râzî Rahimehullah, bu duanın, insanın kendi acziyetini ve Allah'ın (CC) kudretini anlaması için bir fırsat olduğunu belirtir. O, duanın kelimelerinin sıralamasının hikmetine dikkat çeker: Önce Allah'ın birliği ve ilahlığı ikrar edilir, sonra O'nun tüm noksanlıklardan tenzih edildiği söylenir ve ancak bundan sonra kul kendi kusurunu itiraf eder. Bu sıra, kulun önce Rabbini tanımasını, O'nun azametini idrak etmesini, sonra kendi acziyetini ve hatalarını görmesini sağlar. Bu, Râzî'ye göre, duanın en etkili ve samimi şeklidir.

Bu müfessirlerin yorumlarından da anlaşıldığı gibi, Yunus Peygamber'in duası, sadece o anki durumdan kurtulmak için değil, aynı zamanda Allah'a (CC) yakınlaşmak, O'nun rızasını kazanmak ve tevhid inancını derinleştirmek için de önemli bir vesiledir. Bu dua, bizlere her durumda Allah'a yönelmenin, O'ndan yardım dilemenin ve kendi kusurlarımızı itiraf ederek tövbe etmenin kapılarını aralar.

Yunus Peygamberin Duasının Faziletleri ve Hadisler

Yunus Peygamber'in (AS) duasının faziletleri hakkında birçok hadis-i şerif bulunmaktadır. Bu hadisler, bu mübarek duanın ne kadar kıymetli olduğunu ve bizler için ne kadar önemli bir kurtuluş vesilesi olduğunu gösterir:

• Tirmizi'de geçen sahih bir hadise göre, Sa’d İbn-i Ebî Vakkas (RA) şöyle rivayet etmiştir: "Resulullah (SAV) şöyle buyurdu: 'Yunus’un balığın karnında iken yaptığı duayı, hangi müslüman bir konuda okursa, Allah mutlaka onun duasını kabul eder.'" (Tirmizî, Deavât, 82). Bu hadis, duanın genel kabulünü ve bereketini açıkça ortaya koymaktadır.
• İbn Mâce'de de benzer bir rivayet yer alır: Resulullah (SAV) şöyle buyurmuştur: "Zünnûn'un (Yunus'un) balığın karnında iken yaptığı şu dua: 'Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü minezzâlimîn' ile hiçbir Müslüman dua etmez ki Allah onun duasını kabul etmesin." (İbn Mâce, Dua, 2). Bu hadis de duanın faziletini ve kabul edilişini teyit etmektedir.
• Büyük muhaddis Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde geçen bir rivayette ise, Hz. Peygamber (SAV) şöyle buyurmuştur: "Sıkıntıya düşen bir kimse, Yunus’un duasını okursa, Allah onu o sıkıntıdan kurtarır." (Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1/170, Hadis No: 1462). Bu hadis, duanın özellikle sıkıntı ve zor zamanlarda bir çıkış yolu olduğunu vurgular.

Bu hadisler ışığında, Yunus Peygamber'in duasının sadece bir kıssa unsuru olmadığını, aksine her mümin için her türlü sıkıntı, keder ve zorluk anında sığınılacak, Allah'ın izniyle ferahlık getirecek mübarek bir yakarış olduğunu görmekteyiz. Bu dua, aynı zamanda içten bir istiğfar ve tevhid beyanı olması hasebiyle de büyük bir değer taşır.

Yunus Peygamberin Duası Ne Zaman ve Nasıl Okunmalıdır? Mezhep Görüşleri Işığında

Yunus Peygamber'in duası, özellikle sıkıntılı ve zor zamanlarda okunması tavsiye edilir. Ancak, bu duayı sadece sıkıntılı anlarda değil, her zaman okuyabiliriz. Bu dua, Allah'a (CC) olan bağlılığımızı ve teslimiyetimizi artırır, kalbimizi huzurla doldurur. Duayı okurken dikkat edilmesi gereken bazı hususlar ve mezheplerin bu konudaki genel yaklaşımları şöyledir:

• Hanefî Mezhebi: Hanefî âlimleri, duanın kabulü için en önemli şartın ihlas ve kalbin samimiyeti olduğunu vurgular. Helal lokma ile beslenmek, duaya besmele ve hamd ile başlamak, Peygamber Efendimiz'e salavat getirmek ve günahlardan arınmış bir kalple yönelmek duanın adabındandır. Abdestli olmak ve kıbleye yönelmek daha faziletli görülse de, duanın kabulü için şart değildir. Özellikle seher vakitleri, namazlardan sonra ve Cuma günü duaların makbul olduğu vakitler olarak belirtilir. Yunus duasının bu vakitlerde okunması, manevi faydasını artırır.
• Şâfiî Mezhebi: Şâfiî mezhebine göre de duanın adabı büyük önem taşır. Duaya Allah'a hamd ve senâ ile başlamak, ardından Peygamber Efendimiz'e salavat getirmek, sonra hacetini dile getirmek ve yine salavat ve hamd ile bitirmek müstehaptır. Secde halinde, ezan ile kamet arasında, yağmur yağarken ve düşmanla karşılaşma anında yapılan duaların kabul olma ihtimalinin yüksek olduğu belirtilir. Yunus duasının bu faziletli anlarda okunması, kulun acziyetini ve Allah'ın kudretini daha derinden hissetmesine vesile olur.
• Mâlikî ve Hanbelî Mezhepleri: Bu mezhepler de duada ihlas ve samimiyetin yanı sıra, duanın kabul edileceğine dair kesin bir inançla Allah'a yönelmeyi vurgular. Duada ısrarcı olmak, acele etmemek ve Allah'tan ümidi kesmemek önemlidir. Duanın üçer defa tekrar edilmesi gibi sünnet olan bazı şekillere dikkat çekerler. Yunus duasının, balığın karnında Yunus Aleyhisselam'ın yaşadığı o tam teslimiyet ve ümitvar ruh haliyle okunması, duanın ruhuna uygun düşer ve kabulüne daha yakın olur.

Bu duayı okurken, abdestli olmak şart değildir. Ancak, abdestli olmak ve kıbleye yönelmek daha faziletlidir. Duayı okurken, kalbimizi Allah'a (CC) yöneltmeli ve samimi bir şekilde yakarmalıyız. Sadece dilimizle değil, kalbimizle de bu duayı yaşamalıyız. Yunus Aleyhisselam'ın o çaresiz anındaki halini, pişmanlığını ve tam bir tevekkülle Rabbine sığınışını tefekkür etmek, duanın tesirini artıracaktır. La İlahe İlla Ente Sübhaneke İnnî Küntü Minezzalimin Duası ve Sırları yazımızda bu duanın sırlarına daha detaylı değinmiştik.

Yunus Peygamber'in Duası ve Günümüzdeki Anlamı: Pratik Uygulama

Yunus Peygamber'in (AS) duası, günümüzde de bizler için önemli bir mesaj taşır. Bu dua, zorluklar karşısında yılmamayı, Allah'a (CC) sığınmayı ve O'ndan yardım dilemeyi öğretir. Aynı zamanda, kendi hatalarımızı kabul etmeyi, tövbe etmeyi ve kendimizi düzeltmeyi de öğütler. Modern zamanların getirdiği stres, kaygı, hastalıklar, ekonomik sıkıntılar, sosyal baskılar gibi pek çok "karanlık" içinde, Yunus Aleyhisselam'ın yaşadığı çaresizliğe benzer durumlarla karşılaşabiliriz. İşte tam da bu anlarda, O'nun duası bizlere bir umut ışığı olabilir.

Bugün, dünyada ve ülkemizde yaşanan birçok sıkıntı ve zorluk karşısında, Yunus Peygamber'in duası bizlere bir umut ışığı olabilir. Bu duayı okuyarak, Allah'a (CC) sığınabilir, O'ndan yardım dileyebilir ve bu zorlukların üstesinden gelebiliriz. Unutmayalım ki, Allah (CC) her zaman bizimledir ve dualarımızı işitir. Bu dua, sadece anlık bir kurtuluş değil, aynı zamanda hayat boyu sürecek bir sabır, şükür ve teslimiyet bilinci aşılar. Yunus Aleyhisselam'ın kıssası, aynı zamanda Allah'ın rahmetinin gazabını geçtiğini ve O'nun tövbeleri kabul eden, bağışlayıcı olduğunu da gösterir. Nitekim Ninova halkı, Yunus Aleyhisselam'ın ayrılışından sonra azabın işaretlerini görünce samimiyetle tövbe etmiş ve Allah da onların tövbesini kabul etmiştir. Rabbimiz Yunus Suresi'nde şöyle buyurur: "Keşke (azabı görünce pişman olup) iman edip de imanı kendisine fayda veren bir kasaba olsaydı! Ancak Yunus'un kavmi müstesna; onlar iman edince dünya hayatında onlardan zillet azabını kaldırdık ve onları bir süreye kadar faydalandırdık." (Yunus 10:98). Bu da gösteriyor ki, samimi tövbe her zaman kapıları açar.

Peki, bu duayı günlük hayatımıza nasıl entegre edebiliriz? Sadece büyük felaketlerde mi hatırlayacağız? Elbette hayır! Bu duayı, sabah ve akşam zikirlerimize dahil edebiliriz. Gün içinde hissettiğimiz en ufak bir sıkıntıda, bir endişede, bir vesvesede hemen dilimize ve kalbimize getirebiliriz. Bir hata yaptığımızda, kendimize haksızlık ettiğimizi hissettiğimizde, hemen "innî küntü minezzâlimîn" diyerek Rabbimize sığınabiliriz. Çocuklarımıza bu duayı öğreterek, onlara küçük yaşlardan itibaren Allah'a sığınma ve tövbe etme bilincini aşılayabiliriz. Bu dua, aynı zamanda bir tefekkür vesilesidir; bizleri Allah'ın kudreti, rahmeti ve affediciliği üzerine düşünmeye sevk eder. Hayatın gelgitlerinde bir liman, bir dayanak noktasıdır.

Editörden Not: Dijital Çağda Maneviyatı Güçlendirmek

Değerli okuyucularım, günümüz dijital çağında bilgiye ulaşmak çok kolay, ancak doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmak, hele ki manevi konularda, büyük bir sorumluluk gerektiriyor. Hocaefendi'mizin engin bilgisiyle kaleme aldığı bu yazı, Yunus Peygamber'in duasının derinliklerini anlamanız için eşsiz bir rehber niteliğinde. Bir dijital içerik uzmanı olarak, bu tür manevi içeriklerin hayatımızdaki yerini ve önemini bir kez daha vurgulamak isterim.

Yunus Aleyhisselam'ın duası, sadece bir metin değil, aynı zamanda bir yaşam felsefesi sunar. Modern hayatın getirdiği hız, karmaşa ve bilgi kirliliği içinde, zihnimizi ve kalbimizi arındırmak için bu tür manevi sığınaklara ihtiyacımız var. Bu duayı düzenli olarak okumak, sadece sıkıntı anlarında değil, aynı zamanda günlük hayatımızda bir huzur ve denge kaynağı oluşturabilir. Sabahları güne başlarken, akşamları yatağa girmeden önce veya gün içinde kısa molalarda bu duayı tekrar etmek, zihinsel ve ruhsal sağlığımıza olumlu katkılar sağlayacaktır. Unutmayın, Allah ile bağımızı güçlendiren her adım, hayat kalitemizi artırır.

Bu duayı öğrenmek ve hayatınıza dahil etmek için bir başlangıç yapabilirsiniz. Belki telefonunuza bir hatırlatıcı kurabilir, belki de namazlarınızdan sonra okunacak dualar arasına ekleyebilirsiniz. Önemli olan, samimi bir niyetle ve istikrarla bu mübarek yakarışı hayatınızın bir parçası haline getirmektir. Bu sayede, hem dünyevi sıkıntılarınızda bir çıkış yolu bulabilir hem de ahiret için manevi bir yatırım yapmış olursunuz. Unutmayın, Allah'a yönelen her kalp, mutlaka karşılık bulur.

Değerli kardeşlerim, Yunus Peygamber'in (AS) duası, bizler için bir hazinedir. Bu duayı öğrenelim, okuyalım ve hayatımızın her alanında uygulayalım. Bu dua sayesinde, Allah'a (CC) daha yakın olabilir, O'nun rızasını kazanabilir ve hem dünyada hem de ahirette mutlu olabiliriz. Tevbe Duası Okunuşu ve Anlamı: En Kapsamlı Rehber yazımızı da okuyarak tevbe konusunda daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

Namaz vakitlerini takip etmek ve ezan vakti hakkında bilgi almak için sitemizi ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca, namaz vakitleri sayfamızdan bulunduğunuz şehre göre namaz vakitlerini öğrenebilirsiniz. Örneğin, İstanbul namaz vakitleri için ilgili sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Unutmadan, Zikirmatik mobil uygulamamızı indirerek namaz hatırlatmalarımızı alabilir, tesbih çekebilir ve birbirinden güzel dualara ulaşabilirsiniz. Bu vesileyle, dualarınızın kabul olması dileğiyle, Allah'a (CC) emanet olun.

Eğer bu yazımızı faydalı bulduysanız, lütfen sevdiklerinizle paylaşın ve daha fazla insanın bu kıymetli duadan haberdar olmasına vesile olun.

Kaynaklar

• Kur'an-ı Kerim ve Mealleri (Enbiya Suresi, Saffat Suresi, Kalem Suresi, Yunus Suresi)
• Sahih-i Buhârî (çeşitli bablar)
• Sünen-i Tirmizî (Deavât Kitabı)
• Sünen-i İbn Mâce (Dua Kitabı)
• Ahmed b. Hanbel, Müsned
• Tefsîr-i Taberî (Câmiu'l-Beyân an Te'vîli Âyi'l-Kur'ân)
• Tefsîr-i İbn Kesîr (Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm)
• el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân (Tefsîru'l-Kurtubî)
• Mefâtîhu'l-Gayb (Tefsîru'l-Fahri'r-Râzî)